> Oude Boekerij

Het oudste en bijzondere bibliofiele bezit van de Stadsbibliotheek Haarlem, ondergebracht in de afdeling Oude Boekerij en Bijzondere Collecties (OBBC), geniet tot over onze landsgrenzen bekendheid in wetenschappelijke en museale kringen.

Geschiedenis

De Oude Boekerij (die formeel banden tot 1900 omvat) is het oudste onderdeel en als het ware het fundament van de huidige Stadsbibliotheek Haarlem. Haarlem was een van de eerste Noord-Nederlandse steden met een eigen ‘librije’. Als compensatie voor de geleden schade in het beleg van 1572-’73 kwamen kloostergoederen aan Haarlem toe. Het boekenbezit van de kloosterlingen werd ondergebracht in de ‘librije’, de oude benaming van de Stadsbibliotheek (opgericht in 1596). Een flink aandeel van dit bezit was afkomstig uit het Jansklooster, het onderkomen van de Jansheren, waar nu het Noord-Hollands Archief gevestigd is. Het is niet verwonderlijk dat het basisbezit van de Stadsbibliotheek uit voornamelijk theologische boeken bestond.

Later breidde de verzameling zich uit naar andere wetenschapsgebieden, zoals geschiedenis, wijsbegeerte, recht en geografie. Het beheer van de collectie was nu in handen van curatoren, die als leraar verbonden waren aan de Latijnse school, het huidige Stedelijk Gymnasium.

Verrijking van het boekenbezit vond ook plaats door aankopen en schenkingen uit andere, meest particuliere bronnen. Adriaan van der Willigen bijvoorbeeld liet in 1841 zijn complete verzameling werken van Nederlandse dichters en toneelschrijvers na aan de bibliotheek. In 1833 kocht de stad Haarlem van de erfgenamen van de Amsterdammer Jacobus Koning een belangrijk deel van zijn collectie ‘eerste producten van de boekdrukkunst’: blokboeken en wiegendrukken.

Abraham de Vries, de eerste échte stadsbibliothecaris besteedde het beschikbare geld vanaf 1821 aan de aanschaf van een collectie op het gebied van boekdrukkunst en typografie. Hij was een bibliothecaris met een missie: het stadsbestuur wilde Haarlem ‘op de kaart  zetten’ als bakermat van de boekdrukkunst. Laurens Janszoon Coster had immers zijn belangrijke uitvinding binnen de stadsmuren van Haarlem gedaan. Zo groeide de Oude Boekerij enorm in de loop der eeuwen: van het basisbezit van circa 500 stuks tot ruim 45.000 titels!

Raadpleging

Om optimale bewaarcondities te garanderen, is de collectie van de Oude Boekerij sinds 2009 ondergebracht in de depots van het Noord-Hollands Archief, locatie Jansstraat 40. Indien u boeken uit de Oude Boekerij wilt inzien, is het verstandig een afspraak te maken met een van de medewerkers van de Oude Boekerij. Dit kan via het algemene telefoonnummer van het Noord-Hollands Archief (023-5172700) of info@noord-hollandsarchief.nl De Oude Boekerij is te raadplegen tijdens openingsuren van de studiezaal Jansstraat.

Meer informatie over de Oude Boekerij kunt u vinden op de pagina's van de Bibliotheek Haarlem en Omstreken.