Noord-Hollands Archief

> Kleine Houtweg


  
Locatie Kleine Houtweg. Foto: Jos Fielmich.

Doopsgezind Weeshuis

Het Noord-Hollands Archief heeft een tweede vestiging in Haarlem op de Kleine Houtweg 18. In 1874 ontwierp architect A. van der Linden een nieuw doopsgezind weeshuis voor deze locatie. De doopsgezinde weeskinderen woonden hiervoor in het weeshuis aan het Klein Heiligland 58 te Haarlem, dat in 1634 was gesticht. Dat gebouw bestaat nog steeds en is te herkennen aan de ingemetselde gevelsteen van het weeshuis. Het ligt naast het voormalige Doopsgezinde Blokshofje. Het weeshuis aan de Kleine Houtweg was modern voor die tijd met aparte badkamers met stromend water. Het werd bestuurd door vier regenten en vier regentessen, die apart vergaderden in een eigen stijlkamer in het weeshuis. Eén keer per jaar vergaderden en dineerden ze gezamenlijk in het weeshuis. Het bestuur stelde een binnenvader, binnenmoeder, huishoudelijke assistente, naaister, kok, tuinman en huishoudelijke hulpen aan. Het stelde huisreglementen op, waarin bepaald werd hoe laat er werd opgestaan, wat voor kleding er gedragen werd en wat er gegeten werd. De weeskinderen moesten de binnenvader en binnenmoeder met Vader en Moeder aanspreken. In 1939 werd het weeshuis opgeëist door de Nederlandse overheid voor de mobilisatie van militairen. De weeskinderen verhuisden naar een pand aan de Baan 25 in Haarlem. In 1942 vestigden de Duitsers hier het arbeidsbureau. Dit zou hier tot eind 1981 gehuisvest blijven.

Rijksarchief in Noord-Holland / Noord-Hollands Archief

In 1983 verhuisde het Rijksarchief in Noord-Holland naar de Kleine Houtweg 18. Het gebouw werd gerenoveerd en uitgebreid. De voorgevel was nog vrijwel intact, maar het interieur was in de loop der tijden ingrijpend gewijzigd. Alleen de regentenkamers op de begane grond hebben nog de originele betimmering, schoorstenen, parketvloeren en stucplafonds. Ook de marmeren gangen en de stenen trappen zijn nog in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Ten behoeve van het archief werd in de grote tuin van het weeshuis een studiezaal met restauratie- en fotoatelier gebouwd. Ook kwam hier een depotruimte met een capaciteit van bijna 39 km archief. Sinds 2013 is het voorgebouw van de locatie Kleine Houtweg in gebruik bij Hart. De studiezalen en werkruimten van het Noord-Hollands Archief zijn gevestigd in het middengebouw en depotgebouw aan de achterzijde van het complex.

 



            e-mail print