> tentoonstelling De Haan is los

De Haan is los! De kleurige kinderwereld van uitgever I. de Haan

I. de Haan, die zich in 1871 vanuit Krommenie in Haarlem had gevestigd als boekhandelaar en uitgever, bracht in de tweede helft van de 19e eeuw honderden kinderboeken en centsprenten op de markt. De Haan hechtte erg aan een fraaie uitvoering van zijn edities: zijn doel was een fonds op te bouwen van fraaie kinder- en jeugdboeken dat ‘origineel en echt Hollandsch’ was. De mooie uitgaven bleken echter niet rendabel. Hierdoor was hij gedwongen vooral goedkope prentenboeken uit te geven.

De Haan kocht veel boeken van andere uitgevers op fondsveilingen en gaf die opnieuw uit. Hij moest dus inleveren op zijn idealen: de uitgaven waren niet origineel. Ook winstgevend was de verkoop van wat hij ‘fabriekswerk’ noemde. Dat waren goedkope prentenboeken uit de lithografische prentenfabriek Emrik & Binger te Haarlem. Deze firma leverde hem ook veel illustraties, vaak van buitenlandse oorsprong, waarbij gerenommeerde schrijvers als J.J.A. Goeverneur, F.H. van Leent, H.J. Overbeek en J. Schenkman teksten schreven. Ook het streven om echt ‘Hollandsch’ werk te maken moest dus noodgedwongen overboord, al was het stempel dat de Hollandse tekstschrijvers en bewerkers erop drukten niet gering.

In het fonds van De Haan tellen we ruim 200 rijk geïllustreerde kinderboeken. Daarnaast gaf hij centsprenten uit. Voor Emrik & Binger verkocht hij meer dan vijfentwintig jaar de Nieuwe Nederlandsche Kinderprenten. De reeks bleef eigendom van Emrik & Binger en werd voor en na De Haan door andere uitgevers op de markt gebracht.

De boeken en prenten maken een uitermate verzorgde indruk. De mogelijkheden van de techniek – de lithografie – werden ten volle benut. Het resultaat is kwalitatief hoogstaand. Tegen wil en dank, maar ‘om den brode’ was I. de Haan een van de grootste uitgevers van fabrieksprentenboeken en binnen dat marktsegment leverde hij zeker niet de slechtste kwaliteit. Zijn werk wordt in kringen van liefhebbers van het oude kinderboek vanwege de grote zeldzaamheid en fraaie lithografie dan ook zeer gewaardeerd.

De tentoonstelling De Haan is los! in de Janskerk toont prenten uit de collectie van Aernout Borms en boeken uit het oude en bijzondere bezit van de Bibliotheek Haarlem en omstreken, aangevuld met materiaal uit de collectie van Frits Booy. Aernout Borms en de conservator van de bibliotheek, Anneke van den Bergh, tekenden voor de samenstelling.

De tentoonstelling was van 15 november 2011 t/m 14 januari 2012 te bezichtigen.

Ook in het voorjaar van 2012 zijn er weer diverse tentoonstellingen gepland in de Janskerk.

Voor een overzicht van komende tentoonstellingen klik hier.

Eerdere tentoonstellingen bij het Noord-Hollands Archief:

Van bakerpraat tot babyshower - gebruiken rond zwangerschap en geboorte

Blik op Haarlem - De tekeningen en prenten van Cornelis van Noorde (1731-1795)

Jubileumtentoonstelling Amnesty International

Zeg het met bloemen

'Proost! Bierbrouwen in Haarlem 1650-2010'